Solfège

Absoluut gehoor heb je als je van een losstaande noot, zonder referentie, exact kunt horen welke noot het is. Het schijnt dat 70% van de mensen ermee geboren wordt. Probleem is echter dat het veel studie vergt om die noten exact te kunnen benoemen. Als je wilt weten of je het hebt, zing dan eens een liedje, draai het daarna en kijk of de toonhoogte hetzelfde is.

Aan absoluut gehoor heb je verder niet zoveel. Waar je wel wat aan hebt en wat iedereen kan leren, is solfège. Dat is het horen van de afstand tussen twee noten. Essentieel als je van blad wilt zingen. Je kunt er ook sneller stukken door naspelen.

De intervallen binnen het octaaf zijn de volgende (noot: een aantal toonsafstanden klopt niet, zoals Macky in een reactie aangeeft):

prime  | geen toonsafstand| twee keer dezelfde noot

kleine secunde | ½ toonsafstand | C-Des

grote secunde | hele toonsafstand | C-D

kleine terts | 1|5 toonsafstand | C-Es

grote terts | 2 toonsafstanden | C-E

kwart | 3 toonsafstanden | C-F

overmatige kwart | 3,5 toonsafstand | C-Fis

kwint | 4 toonsafstanden | C-G

kleine sext | 5 toonsafstanden | C-As

grote sext | 5,5 toonsafstand | C-A

klein septiem | 6 toonsafstanden | C-Bes

groot septiem | 6,5 toonsafstand | C-B

octaaf | 7 toonsafstanden | C-C

 

Hoe werkt solfège?

Zing de intervallen na. Er zijn consonante intervallen. Dat zijn intervallen die niet de neiging hebben om “ergens heen te willen”. Dat zijn de prime, de kwart, de kwint en het octaaf.

Er zijn intervallen die omhoog willen. De overmatige kwart wil naar de kwint en het groot septiem wil naar het octaaf.

Er zijn intervallen die omlaag willen. Dat is vooral het groot septiem, dat vraagt om de terts van de kwint van de grondtoon. Zie hiervoor het topic over trappen en 2-5-1 verbindingen.

Van de terts kun je een drieklank maken door de kwint erbij te zingen. Kun je de terts vervolgens afbuigen naar de grote terts, dan heb je de kleine en vice versa.

Je kunt de intervallen verder onthouden door de melodieën die er al in je hoofd zitten, al dan niet bewust.

Grote secunde – Vader Jacob, de eerste 2 noten.

Kwart – Wilhelmus, de eerste twee noten.

Kwint – Altijd is Kortjakje ziek, begint met een prime, dan een kwint.

Kleine sext – Kleine café aan de haven, de eerste 2 noten van de zang.

Grote sext – Goede tijden, slechte tijden, op 30 seconden “Goe-de”, het begin van het refrein.

Groot septiem – Maria op 40 seconden,  het begin van het refrein, “ri” is het groot septiem op ”Ma” en “a” is het octaaf.

Hier kun je solfège trainen (als je even vertaalt naar het Engels).

Als het je op deze manier nog niet lukt, zing dan de toonladder en tel het aantal noten dat je moet zingen totdat je het interval bereikt hebt.

Dit is de basis. Die kun je nog verder ontwikkelen door toonladders en akkoorden in verschillende liggingen te trainen. Er zijn natuurlijk ook intervallen buiten het octaaf. Maar bij het nazingen kun je die binnen het octaaf houden en er vervolgens een octaaf bij optellen.

Na het octaaf tel je als volgt verder:

none, octaaf en secunde

decime, octaaf en terts

undecime, octaaf en kwart

duodecime, octaaf en kwint

tredecime, octaaf en sext

quardecime, octaaf en septiem

quindecime, twee octaven