Mooi vals is niet lelijk

Valse muziek, daar houden we niet van…denken we. Toch is vrijwel alle muziek die we in Nederland maken en luisteren zo vals als een kraai. Dat komt door de zwevende stemming. Hoe het kan dat we daar dan geen problemen mee hebben? Dat komt doordat we er aan gewend zijn.

Ik vrees dat ik het nog vaak zal herhalen, muziek is een taal. Als je er eenmaal aan gewend bent voel je het systeem feilloos aan. Je kunt de theorie erachter misschien nog niet reproduceren, maar net als met een taal is dat niet nodig om je erin thuis te voelen.

Bob Dylan is niet de zuiverste zanger, maar dat wordt hem schijnbaar vergeven omdat hij zulke goede teksten schrijft. Vergeef het mij op mijn beurt, dat ik daar nagenoeg niets van begrijp. Als het je om teksten gaat zou ik zeggen, lees een boek of een blog. Als je teksten slechts wilt horen, neem dan een luisterboek.

Bob Dylan zingt in het Engels en muziek is een taal die te combineren valt met alle talen. Het hoeft dus niet zo te zijn dat het tegelijk laten horen van deze twee talen, Engels en muziek, tot een ongecontroleerde chaos leidt. Integendeel, het kan elkaar versterken.

Dat werd door componisten van meer dan 1000 jaar geleden al begrepen. Zij symboliseerden bijvoorbeeld de dood in de tekst altijd met een neerwaartse melodie. Dat wordt ook wel tekstuitbeelding in de muziek genoemd. Van hedendaagse muzikanten vergt dat discipline, want je moet jezelf vaak muzikaal beperken terwijl de mogelijkheden steeds groter worden. Maar als je dat doet, dan heb je ook wat:

Zoiets heb ik Bob Dylan nooit zien of horen doen. Zelfs een niet al te ingewikkelde “knock” (on heavens door) kon er hier niet vanaf. Het kan niet de tamboerijn zijn, die bij het eerste refrein inzet, want deze is bij het tweede refrein al niet meer te horen. Dus in zijn geval vind ik dat zijn muziek in combinatie met de teksten tot een ongecontroleerde chaos leidt. Letterlijk een kakafonie, bah!

Waar ik Dylan ook nauwelijks op kan betrappen is dynamiek. Ik blogde hiervoor dat dat is wat concerten goed maakt, volgens mij. Ik beschreef volume, dissonante akkoorden en tempowisselingen als factoren die dynamiek veroorzaken. Daar kan ik nog wel wat zaken aan toevoegen zoals een goede performance, eventuele dans en choreografie, een lichtshow en vooral regie.

Wie van vrijwel al deze instrumenten gebruik maakt en zijn teksten op een ongeëvenaarde manier weet te ondersteunen met muziek is Freek de Jonge. Waarom ik zuiver zingen een overgewaardeerde kwaliteit vind heb ik hierboven duidelijk proberen te maken. Dat zangers vals zingen, dat vind ik prima, mits het iets toevoegt. Waar het om gaat is dynamiek. Daarom vind ik Freek de Jonge een zanger die behoort tot de buitencategorie. Dat hij niet de meest sympathieke persoon op aarde is, neem ik daarbij voor lief. 

Deze DVD van Freek, die vol staat met parels, kan ik iedereen aanraden. Onder begeleiding van het metropole orkest worden alle instrumenten, ter verhoging van de spanning en beleving, uit de kast gehaald, tot geluidseffecten aan toe.

Helaas kan ik niets van de show Parlando terugvinden op youtube. Maar luister hier naar een iets mindere, een huis- tuin- en keukenversie van “Mannenwereld”. Geïnspireerd op een andere grootmeester in de dynamiek. 

Luister hoe Freek varieert in volume en zijn stem bewust alle kanten op beweegt, woord voor woord. Hoor bijvoorbeeld de echo op 6:35, hoor de stilte die volgt na “even was het stil”.

2 Reacties op “Mooi vals is niet lelijk

  1. Niemand kan toch vals zingen? Uit de toon zingen, dat wel, maar niet vals. Alleen een instrument kan vals zijn, maar dan nog speelt men niet vals. Uit de toon. Een stem is per definitie altijd puur en zuiver. Ik kan helaas niet zingen, maar doe het soms wel. Dan zing ik niet vals, maar uit de toon. Als je mijn zang in noten omzet, komt elke toon op papier. Echter, het kan zijn dat het qat betreft theorie niet klopt.

  2. Wat mij betreft heb je gelijk Kris, voor de volledigheid post ik even dit Wikipedia linkje http://nl.wikipedia.org/wiki/Vals_(muziek)

    Daan

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s