Muziek des gods of des duivels?

Muziek werd in de geschiedenis de ene keer aan god toegeschreven, de andere keer aan de duivel. Die scheiding is gelukkig vervaagd, maar bestaat op sommige plekken nog steeds. Waar precies de scheidslijn ligt is niet helemaal duidelijk. Het lijkt erop dat deze meer te maken had en heeft met de teksten en rituelen er omheen, dan met de muziek zelf. Beide muzieksoorten vertonen een gelijkenis die verder zo groot is dat deze onmogelijk op toeval kan berusten.

Midden in Amsterdam was een CD-winkel, de Virgin megastore, waar ik gewerkt heb. Er stonden misschien wel een miljoen CD’s waarvan ik de meeste in handen heb gehad. Ook stonden er een paar duizend blues CD’s. Het meerendeel stond er al lang. Blues werd slecht verkocht.

Er stond een CD tussen waar we ons wat genre betreft geen raad mee wisten. Het was eerder Rhythm & Blues, ook wel R&B. Maar de mensen die daarnaar vroegen waren op zoek naar R.Kelly en Mary J. Blige. Op de hoes stond een man met een prachtige cape en een gouden kroon. Hij zag eruit als een sektarische priester en dat was hij ook. Hij is het zelfs nog steeds en zal het waarschijnlijk blijven zo lang hij leeft. 

De CD begon met “Everybody needs somebody”, dat iedereen wel kent van de Blues Brothers, en stond vol met nog veel meer dijenkletsers. Solomon Burke was naast priester in zijn eigen kerk ook apotheker geweest. Hij nam dan een bestelling op, fietste heen en weer naar een apotheek verderop en verkocht het recept, met een marge voor hem uiteraard. Hij was ook lijkzalver en had zo nog een aantal dubieuze professies. De VPRO heeft dat later prachtig vastgelegd in een documentaire van Loladamusica.

Ten tijde van die documentaire werkte ik voor een platenmaatschappij. Tot mjn vreugde werd door hen de comeback CD uitgebracht van Solomon Burke: “Don’t Give Up On Me”. Dat album was een doorslaand succes. Dat succes begon in Nederland en waaide snel over naar Engeland. Het album kreeg daar één van de meest prestigieuze prijzen in de muziek, het werd MOJO album of the year.

Solomon Burke was veel in Nederland en ik heb hem op de voet gevolgd. Hij was zo zwaar dat hij twee plekken nodig had in vliegtuig en tourbus. Hij moest zittend optreden. Op een troon uiteraard, hij was en is de king of Rock&Soul. Hij kon nog een paar meter lopen, maar de keren dat ik hem ontmoet heb zat hij in een rolstoel. Hij had altijd een verpleegster bij zich. Wij vroegen ons altijd af waar haar EHBO-koffer was.

Zijn vrouw zat thuis, want er moest op de kinderen gepast worden. Voor zover bekend heeft hij er 21, van 3 vrouwen. Solomon Burke was altijd de hartelijkheid en dankbaarheid zelve. Hij beschouwde zichzelf eigenlijk als een gospelzanger. Gospel bracht echter niet zo veel geld in het laatje en die 21 kinderen moesten natuurlijk ergens van onderhouden worden.

Hij vertelde dat Rhythm en Blues in zijn kringen als des duivels beschouwd werd. Daarom noemde hij zichzelf de king of Rock&Soul. Een terminologie die volgens hem wel de goedkeuring van god kon wegdragen. Als geste naar god wisselt hij nog altijd ieder R&B album af met een gospel album. Wat mij betreft is dat prima, ik hou van gospel. Laatst heb ik nog een fantastische avond gehad bij het Amsterdam gospel festival.

Al tijdens de grieken en romeinen werd tijdens oorlogen de eerder opgebouwde muziekcultuur afgebroken en als heidens afgedaan. Zo kon de christelijke traditie uiteindelijk haar eigen muzieksysteem opleggen. Daarbij veelal geïnspireerd door tradities die eerder heidens werden bevonden.  Nu echter voorzien van het predicaat dat het rechtstreeks door god was ingegeven, aan priesters uiteraard. Meer daarover valt te lezen in wat volgens muziekwetenschappers de bijbel van de klassieke muziek is.

Muziek lijkt dus altijd hét middel te zijn geweest om mensen te bekeren. Als je kijkt naar iTunes, de iPod en de groeiende populariteit van Apple sindsdien, mag je je afvragen of daar iets aan veranderd is. Muziek is hét middel dat bedrijven inzetten voor marketing. Voorbeelden daarvan zijn er ten overvloede te vinden, zoals:

Morrisey en Stella McCartney voor leervrije schoenen

Groove Armada en Sony Playstation

Santigold en Virgin Airways

The Sugababes en Microsoft

Ozzy Osbourne en Samsung

En hier staan nog bijna duizend voorbeelden.  Zou er daarmee weer een muziekcultuur afgebroken worden?

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s