Tagarchief: stemmingen

Gitaar stemmen voor gevorderden

Door de eerder besproken gelijkzwevende stemming zijn er altijd wat problemen met stemmingen en moet je vaak compromissen vinden. Doordat een gefrette noot door de de hoogte van de fret net iets verder ingekort wordt dan een open snaar zal een gefrette noot vaak iets te hoog klinken, een open snaar wat lager.

Om daar het beste compromis voor te vinden is het handig je gitaar te stemmen met flageoletten. Dat zijn boventonen op de gitaar. Je dempt zachtjes een snaar vlak boven een bepaalde fret (zonder hem tot tegen de fret te duwen), en slaat ‘m aan. Dit kan exact boven de 5e, 7e en 12e fret. Daar ligt de boventonentheorie aan ten grondslag, die ik buiten beschouwing zal laten.

Speel een flageolet op de 5e fret van de lage E-snaar en speel er één op 7e fret van de A-snaar. Hoe langzamer de trilling, hoe zuiverder, uiteindelijk moet de trilling nihil zijn. Bij elektrische gitaren is erg goed een trilling te horen als ze niet zuiver op elkaar afgestemd zijn. Op de betere akoestische gitaren ook. Hoor je geen trilling? Gebruik dan de eenvoudige stemmethode die ik hier besproken heb.

Hetzelfde kun je een snaar hoger doen en nog een snaar hoger. De open B-snaar moet hetzelfde zijn als de flageolet op de 7e fret van je lage E-snaar. De open hoge E-snaar moet hetzelfde zijn als de flageolet op de 5e fret van je lage E-snaar. Nu is je gitaar zo zuiver mogelijk gestemd.

Door de liggingen van akkoorden en het al dan niet fretten van snaren kunnen er toch onzuiverheden ontstaan, afhankelijk van de toonsoort waar je in speelt. Daarom moet je je gitaar eigenlijk bij ieder stuk opnieuw stemmen, afgestemd op de toonsoort waar je in gaat spelen. Vaak los je het probleem op door de G- en/of B-snaar iets hoger of lager te stemmen. John Fogerty laat gewoon een nieuwe gitaar aanleveren voor ieder nummer, dat kan natuurlijk ook.

Alternatieve stemmingen

Stemmingen zijn vaak erg cultuurgebonden. Toetsen op een (primitieve) xylofoon duiden op een bepaalde stemming. Etnomusicologen schijnen ontdekt te hebben dat Afrika aan Australië vastgelegen moet hebben, doordat ze in beide werelddelen hetzelfde type xylofoon tegenkwamen uit een tijd ver voordat boten waren uitgevonden.

Met de gitaar worden ook veel verschillende stemmingen gehanteerd. Ik bespreek er twee. Jimi Hendrix en Stevie Ray Vaughan stemden hun gitaar een halve noot lager. Dat resulteert in Es, As, Des, Ges, Bes, Es. Zo zitten de snaren losser en kun je ze makkelijk opdrukken of buigen wat in blues continu gebeurt. Het is overigens wel gewoonte om dan dikkere snaren te gebruiken.

Een andere stemming heeft te maken met het spelen met bottleneck of vergelijkbare attributen. Dat is de open G stemming. Je stemt je gitaar dan in D, G, D, G, B, D. Door de E, de A en de andere E-snaar alle drie een hele noot lager te stemmen. Zo speel je met alle open snaren een G-akkoord dat meeschuift met je bottleneck.

Ook de Bonnie Raitt stemming is een goede. Meer daarover en over andere alternatieve stemmingen valt hier te lezen. Als je een alternatieve stemming kiest, zorg dan altijd dat je je snaren lager stemt, anders staan ze te strak.

Advertenties