Een hit produceren

Er zijn fantastische muzikanten die graag een hit zouden hebben, maar er nog nooit één hebben gehad. Zo heb ik een aantal jazzmuzikanten gesproken die niet begrepen dat hun albums niet op de radio gedraaid werden. Op die albums stond dan geen nummer korter dan 5 minuten, geen nummer met vocalen.

Het probleem met jazzmuzikanten is dat ze niet naar de radio luisteren. Singles worden pas hits zodra ze op de radio gedraaid worden. Tip 1 is dan ook; luister naar de radio. Niet naar KinkFM of naar radio6. Kijk naar het luisteronderzoek.

Het gaat dus om zenders als 3FM, radio538 en Qmusic. Als bewezen hit kom je uiteindelijk ook wel op Sky radio terecht.

Nummers die de playlists van die stations halen duren doorgaans tussen de 3 minuten en 3m20s.

Een hit wordt een hit door een “hook”, of meerdere hooks. Een catchphrase. Dat kan in de tekst zijn of in de muziek. Luisteraars moeten een gevoel van opwinding hebben zodra ze het nummer horen, in ieder geval de eerste drie keer.

Ik heb al eerder geschreven dat de meeste hartstilstanden tijdens een klassiek concert voor schijnen te komen tijdens een rust in de muziek. Dat is geen toeval. Je oriënteert je in de muziek op een beat en als die wegvalt wordt je op het verkeerde been gezet. Zo kun je een hook creëren. Zulke hooks worden vaak breaks genoemd.

Een andere muzikale hook kan zijn dat je met de trappen heel erg aanstuurt op een bepaald akkoord en in plaats daarvan eerst een vervangingsakkoord speelt, een voorhouding op de piano. Ook hiermee zet je mensen op het verkeerde been. Als je daarna toch het bewuste akkoord laat volgen zullen mensen dat als een fijn gevoel van thuiskomen ervaren.

Wil je een playlist halen, kom dan niet met vernieuwende muziek. C-mon & Kypski en Radiohead zijn wat mij betreft collectieven die een nieuwe stap hebben gezet in de ontwikkeling van de popmuziek. Ze gaan vaak atonaal (buiten de gangbare toonladders) te werk en weten daarmee spanning en ontspanning op te wekken. Nog afgezien van de vernuftige manier waarop ze electronica gebruiken. De radiomakers weten zich daar geen raad mee. Blijf gewoon bij de theorie van Bach zoals ie al zo’n 400 jaar gehanteerd wordt. Blijf dicht bij de traditionele liedvorm. Veel online muziekdiensten hebben zelfs een algortimefunctie waarmee ze automatisch het refrein kunnen detecteren om de 30sec previews (voorluisterstukjes, zoals bijvoorbeeld op allmusic) te genereren. Als ik me niet vergis gaat dat algoritme ervan uit dat een refrein doorgaans begint op 52 seconden.

Voorzie deze melodieën en harmonieën van een beat zoals dat gebeurt sinds de beatles, of gebruik een drumcomputer. Tip 2; zorg dat het aantal BPM een fractie hoger is dan 120 BPM. Onze hartslag is zo’n 60 BPM en 120 BPM delen we onbewust door 2 zodat we het nog altijd als 60 BPM ervaren. Mellow house was bijvoorbeeld vaak exact 120 BPM. 120 BPM zou je dus kunnen omschrijven als mellow. Om wat meer opwinding te bereiken is het handig iets sneller te gaan. Sommige radiostations hebben dat ook in de gaten en draaien standaard muziek iets sneller af. 538 schijnt dat bijvoorbeeld te doen. Daar moet je rekening mee houden, het moet ook weer niet veel te snel gaan. BPM kun je daarom ongeveer het beste ongeveer tussen de 122 en 124 houden.

Radiostations zenden uit in MP3 formaat, behoorlijk slechte kwaliteit waarbij bepaalde geluiden naar achter gedrukt worden of soms zelfs verloren gaan. Het is een hele kunst om een nummer zo te mixen en te masteren dat dit probleem enigszins gecompenseerd wordt door de originele mix. Laat dit dan ook altijd doen door iemand die daar ervaring mee heeft. Niet voor niets worden van radiosingles vrijwel altijd aparte radiomixen gemaakt (naast de gewone albummix)

Wees verder creatief maar niet te creatief. Als mensen continu op het verkeerde been worden gezet, zoals in Jazz doorgaans gebeurt, raken ze het spoor bijster. 1 hook kan al genoeg zijn in een nummer, 3 zijn er zeker genoeg. Muziek draait om herkenning dus leen vooral bekende stukjes van eerdere hits of klassieke stukken. Bewerk deze zo dat het geen plagiaat is en dat luisteraars toch een gevoel van herkenning blijven houden.

Als je je bewust aan deze tips gaat houden heb je kans dat het gekunsteld gaat klinken. Dat is natuurlijk niet de bedoeling. Gekunstelde nummers zijn kansloos. Zorg dat het simpel blijft. Begin met een liedje bedenken in je hoofd en niet achter een instrument of achter apparatuur. Daarmee zul je in vaste gewoontes vervallen en verleid worden tot te ingewikkelde zaken.

Denk je dat je de hit hebt geproduceerd of een demo waar de profs niet omheen kunnen dan is het nog belangrijk met welke partners je gaat werken voor de marketing ervan. Kijk in de hitlijsten welke maatschappij de meeste hits op zijn naam heeft en ga liefst met hen werken. Zij kunnen bij de radio met de vuist op tafel slaan en hebben “ wisselgeld” zoals dat heet.

Universal en EMI met hun sublabels zijn de onbetwiste nummer 1 en 2. Ga niet zelf lopen leuren bij de radio, dat is onprofessioneel. Je moet “delen om te kunnen vermenigvuldigen”. Wees dan ook bereid een percentage van je inkomsten af te staan, afhankelijk van wat je partner ervoor doet.

Mocht je ondanks deze tips geen succes hebben zet dan een linkje naar je muziek in de comments en ik zal er, eventueel met wat profs, naar luisteren om te zien wat eraan schort!

8 Reacties op “Een hit produceren

  1. Yo dude, kan je mijn track beluisteren en me een mail sturen wat je ervan vind.. dit was de eerste track die ik op youtube heb gedropt!

    thnx alvast Harm!

  2. Yo Harm,
    Thanks voor je track. Ben jij het die rapt? de flow vind ik wel goed. De productie in zijn geheel vind ik tekort schieten. Als je een hit wilt schrijven is ook een sterk refrein belangrijk. Maar wat is je bedoeling met dit nummer precies? Het is wel handig om een plan te hebben waar je heen wilt.
    grtz,
    D

  3. Het grappige aan hits is dat ze zich volgens mij niet zo makkelijk in een format laten vangen. Hooks zijn belangrijk, maar er zijn hits in veel verschillende tempo’s. En hits waarbij de makers zelf geleurd hebben bij de radio (Caro Emerald bijvoorbeeld).

  4. Leuk dat je reageert Pim. Je hebt gelijk mbt Caro Emerald, denk ik, maar die plaat was al maanden voor release aan het gonzen in de complete muziekindustrie. Dan hoef je ‘m slechts te “servicen” en is het promoten al gebeurd. Dat is een uitzondering op mijn betoog, zoals er meer uitzonderingen zijn zoals je terecht aangeeft. Wel denk ik dat de hitradiozenders met strakke formats werken en dat meer dan 90% van wat zij draaien binnen dat format moet passen. Als je die formats kent kun je dus een format voor het schrijven van hits ontwikkelen. Uitzonderingen uiteraard daargelaten.

  5. Dag iedereen,

    ben toevallig op deze pagina uitgekomen.
    interessante comments, maar niet van toepassing op mijn creaties.
    Mijn doel is net NIET mee te lopen met de massa, maar naar buiten te komen met iets wat ongehoord(er) is. Vandaar dat mijn schrijfproces wat veel langer duurt. Het projectje waar ik mee bezig ben is dan ook nog niet af.

    Wel weet ik dat ik mij al jaren erger aan wat er op de radio te horen is. Mijn oren zijn dan ook niet gericht op de tekst, maar gefixeerd op de akkoorden die men gebruikt in de zogenaamde hits en andere popmuziek. Zo hoor(de) ik volgende akkoordenschema’s wel meer dan 10 keer per dag: vertaald in graden: I – VI – IV – V of de variant: I – V – VI – IV
    of in de mineur toonaard: I – bVI – bIII – bVII.
    Het gaat dus in deze 3 gevallen telkens om dezelfde 4 akkoorden.
    Elk jaar worden er zo massaal veel nieuwe zomerhits aangeboden met diezelfde 4 akkoorden: EEN SCHANDE!

    Ik heb de berekening gemaakt dat indien je een akkoordenschema wil met maar 4 verschillende akkoorden je enkel en alleen al met de majeur-drieklanken 11x10x9 mogelijkheden hebt (dus 990 in totaal) (als je weet dat er 12 verschillende toonhoogtes zijn binnen een octaaf in de westerse toonladder, in India bv. wordt het octaaf onderverdeeld in 66 sruti)
    OK, in feite lijken alle schema’s met 3 gemeenschappelijke akkoordenprogressies in mijn oren ook al op elkaar, dus maak er 110 verschillende mogelijkheden van. Waarom blijft men dan hangen bij dat ene schema’tje? antwoord: het klinkt inderdaad het meest logisch en minst uitdagend, en succes verzekerd.

    Ik doe hier niet aan mee.

    Ik vind het net leuk om die andere moeilijker in het oor klinkende schema’s uit te proberen en aantrekkelijk te maken. (niet dat ik effectief aan tafel zit en bedenk wat nog niet werd uitgevonden, uiteindelijk zoek ik ook gewoon maar spelenderwijs naar wat in mijn oren leuk en uitdagend klinkt). En uiteraard betrap ik er mezelf ook soms op dat ik met een al te poppy schema bezig ben, maar ik maak er geen sport van om dit in al mijn nummers te kopiëren.

    Ik erger mij mateloos aan de hedendaagse radiomuziek dat ik noodgedwongen “en dankzij een zeeer lief meisje”, mijn radio afstelde op Klara (KlassiekeRadio in België). OK, in de klassieke muziek gebruikt men ook I-IV-V, maar muzikaal heeft het zoveel meer te bieden dat ik dan niet echt meer let op de akkoorden.

    Mijn pa zegt me altijd: “waarom schrijf je geen massa-muziek. Het doel is toch om bekend te worden en op de radio te komen.” Wel mijn antwoord luidt: Mijn hoofddoel is interessante muziek te maken! en als je opvalt (muzikaal gezien dan, met uiterlijk vertoon doe ik niet meteen mee), en je hebt veeeeeeeeel geluk, zal je wel opgepikt worden door de zenders. Hoe denk je dat de rhythm&blues ooit geïntegreerd werd in de blanke cultuur? (het is natuurlijk ook weer gebaseerd op de I, IV en V).
    In eerste instantie was er nochtans een boycot omdat het om zwarte muziek ging. Vroeger luisterde men als tiener naar piraatzenders om dergelijke muziek te kunnen beluisteren. De grote zenders konden niet anders dan meedoen.

    Ik heb dus enigzins een sprankeltje hoop dat er toch een kleine kans is dat er een einde kan komen aan de viceuze cirkel waarover sprake in eerdere comments, ook al omdat ik weet dat komende generaties ook hun eigen muziekcultuur zullen willen hebben en niet naar muziek van hun ouders willen luisteren.
    Ook omdat ik in mijn betoog niet alleen sta in de wereld. Mensen genoeg die in mijn niche passen, mensen genoeg die de hedendaagse pop nu toch wel beu zijn. Het kan niet blijven verkopen, wel ja, dat doet het toch al niet meer. Zou dit 1 van de vele oorzaken kunnen zijn voor de downloadcultuur? misschien toch wel een beetje.

    Nog iets: een hit is relatief: in de middeleeuwen had men ook hitmuziek, maar die valt niet meer te vergelijken met de hedendaagse hits, misschien wel op gebied van akkoorden.
    De toekomst zie ik alvast meer gaan richting meer subcultuur en minder massamuziek, mede dankzij de vele technische mogelijkheden die voor handen zijn. Geleidelijk aan zal iedereen overal ter wereld zijn pakketje muziek samenstellen met muziek van overal ter wereld, want we worden toch wereldburgers dankzij het internet. En af en toe ontstaat er misschien een doorbraak voor 1 of andere subcultuur. Vandaar dat ik hoop heb dat moeilijkere en uitdagendere muziek naar de toekomst toe misschien ook wel hitpotentieel kan hebben.

    voilà,
    Groeten,

    Koen

  6. Hoi Koen,

    Blijkbaar is mijn eerste reactie, een tijd geleden, niet gelukt. Dat nota bene op mijn eigen blog. Wat ik wilde vragen is of je een link naar je muziek kunt posten. Ik ben het overigens met je eens dat klassieke muziek en sommige hedendaagse jazz doorgaans muzikaal veel meer te bieden hebben. Blijkbaar is de originaliteit van muziek niet het enige dat belangrijk is in muziek.

    Daan

  7. Dag Daan,
    voorlopig staat mijn muziek nog in de stijgers.
    De band moet nog samengesteld worden en goede opnames blijven voorlopig uit.
    Eens er degelijke opnames zijn MET zang,… zal ik die wel es posten.
    Dit kan jammergenoeg wel nog een jaartje duren hoor😦

    Ik zoek alvast nog een drummer en een zangergitarist.
    Regio Aalter (België)
    bezetting: zang + elektrische gitaar; leadgitaar, basgitaar, keys, drum
    genre: symfonische progrock, met wat jazzy kantjes.
    (nummers van 6 tot 9 minuten)

    Originaliteit is inderdaad niet het enige wat telt.
    Vooral veeeeeel geluk hebben en opgemerkt worden is de boodschap.
    Ik hoef alvast nu nog niet opgemerkt te worden aangezien ik toch nog niets kan bieden.

    groeten,
    Koen

  8. Hallo,

    Leuke site. Kun je eens luisteren naar mijn liedje ‘Rain’? Is te vinden op mijn website. grtjes aran

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s